21 Μάρτη: Παγκόσμια μέρα για την εξάλειψη των φυλετικών διακρίσεων – Παγκόσμια μέρα Ποίησης.

(του Ηρακλή Κακαβάνη στο site «Ατέχνως»)

Με αφορμή την Παγκόσμια μέρα για την εξάλειψη των φυλετικών διακρίσεων παρουσιάζουμε το ποίημα «Αλαμπάμα» του Κώστα Βάρναλη, που γράφτηκε στις 15/9/58 στο νοσοκομείο «Ευαγγελισμός» όπου νοσηλευόταν ο ποιητής για επτά μήνες περίπου, δημοσιεύτηκε στην «Αυγή» στις 21/9/58 και δε δημοσιεύτηκε σε καμία συλλογή. Δημοσιεύεται μαζί με το γεγονός που ενέπνευσε τον ποιητή στο βιβλίο μου «Ο άγνωστος Βάρναλης και 19 αδημοσίευτα ποιήματά του»

«Αλαμπάμα»

Εμμερυ Χιλλ (sic) – Γκυ Φόστερ

Αμα ο Θεός αμόλησεν τους άξιους πρωτόπλαστους
απ” το στενόν παράδεισο, κι όλης της γης την άπλα
τους χάρισε βασίλειό τους, Αμέρικα – Ιγγλιτέρα,
την πύρινη ρομφαία του τους έδωσε κι: – «Αμέτι»!
Με της ρομφαίας μου τη φωτιά με της ρομφαίας την κόψη
στη Γης να διαφεντεύετε το Δίκιο, την Ειρήνη!

***

Λαός δεν έμεινε λευκός ή κίτρινος ή μαύρος
που να μη χάρηκε βαθιά στα κόκκαλα το Δίκιο
και να μην τρώγει και αίματα και μ” ίδρο την μπουκιά του
και που να μην πεθαίνει αυτός να ζει τ” αφεντικό του.

***

Ενα νεγράκι, Εμμερυ Τιλλ, κατράμι των αιώνων,
εσφύριξε σε μια λευκή νεράιδα που περνούσε
κ” ευτύς του κόψαν τ” απαυτά να μην ξανασφυρίξει
παράδειγμα και μάθημα για κάθε Τιλλ του κόσμου.
Με μαύρα γράμματα σε ήλιου και φεγγαριού το δίσκο
Εμμερυ Τιλλ εγράψανε να βλέπουν να φοβούνται
άσπροι, μαύροι και κίτρινοι να μην ποτέ σφυρίξουν
μα να φιλούν ευλαβικά την άγιαν άλυσό τος.

***

Και να τώρα ξανάγραψεν η Θεά Δικαιοσύνη
δεύτερο μαύρον όνομα και σ” ήλιο και φεγγάρι
Γκυ Φόστερ, δεκαφτά χρονών, μαύρος κι αυτός μιας μαύρης
μοναχοπαίδι, στήριγμα κ” ελπίδα της φυλής του
τι μίλησε σε μια λευκή από να δρόμο σ” άλλο.
Και τότε ο άγγελος φρουρός της Παξ Αμερικάνα
του φύτεψε μιαν πιστολιά στο μαύρο του κροτάφι
για να σωθούν ολ” οι λαοί κίτρινοι, μαύροι κι άσπροι.

***

Προσπέφτουμε στα γόνατα για να προσευχηθούμε
να κόβει μέρες μας ο Θεός και να σας δίνει χρόνους
ξεσοϊσμένοι Θούληδες κι αισχροί Νεοκοσμίτες
να δώσετε μιαν πιστολιά σ” όλης της Γης το μαύρο
κροτάφι, μάιδε να σφυράει και μάιδε να μιλάει!

***

«Για ιδέστε τον αμάραντο σε τι γκρεμό κρατιέται
τον τρων τα λάφια και ψοφούν, τ” αρκούδια και μερώνουν
να χε τον φάει κ” η μάνα μας να μη μας εγεννούσε».
Οχι!… Μ” αυτά τα χέρια μας στα βάθη της αβύσσου,
να τους γκρεμοτσακίσουμε τους Δράκοντες του κόσμου!
ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΡΝΑΛΗΣ
«Ευαγγελισμός» 15/9/58

«Σκασμός οι ρήτορες, πολύ μιλήσατε»!

O χαμός του παιδιού στα Γιάννενα θα καταγραφεί ως αυτοκτονία. Αλλά είναι δολοφονία. Μια δολοφονία με ηθικούς αυτουργούς που κατά πάσα βεβαιότητα ποτέ δεν θα τους αποδοθούν κατηγορίες. Όπως δεν θα αποδοθούν κατηγορίες ποτέ και σε κανέναν για το αδίκημα της υποκρισίας.

Μιλάμε για εκείνους τους υποκριτές που τώρα μόλις ανακάλυψαν την «μαγκιά» και την τρομοκρατία του «λεβέντη» απέναντι στον διαφορετικό. Μέχρι τώρα δεν την ήξεραν αυτή την ψευτομαγκιά. Δεν άκουσαν τίποτα για τον πολυεπίπεδο ρατσισμό ενάντια στο «μη εγκεκριμένο». Δεν τον είδαν ποτέ ούτε στο χωριό τους, ούτε στο σχολείο τους, ούτε στη γειτονιά τους, ούτε στο σόι τους. Δεν ήξεραν τίποτα για την βία του «δυνατού» απέναντι στον αδύναμο, απέναντι στον «άλλον». Αλλά τώρα ήρθε η λέξη… «bullying» και τους άνοιξε τα μάτια. Για τη λέξη «καψώνι» από το στρατό μέχρι το εργοστάσιο δεν είχαν ακούσει ποτέ τίποτα.

Το παιδί χάθηκε. Και τώρα έχει στηθεί ένας χορός από «κροκόδειλους που δακρύζουν». Ειδικά στα ΜΜΕ δίνεται μια παράσταση χωρίς προηγούμενο. Με φιλάνθρωπους και εστέτ που συνωστίζονται ποιος θα πρωτολανσάρει τον αποτροπιασμό του.

Πολλών από αυτούς η ποιότητα των ευαίσθητων χορδών τους είναι γνωστή. Ποιός δεν ξέρει ότι έχουν βάλει κατά καιρούς το δικό τους λιθαράκι για την αναπαραγωγή ενός ηθικού και αγγελικού κόσμου που έχει ως προμετωπίδα του όχι την αλληλεγγύη και την συναλληλία, αλλά τον «ανταγωνισμό»;

Ποιος δεν έχει ακούσει τη σιωπή τους όλα αυτά τα χρόνια για εκείνα τα κυρίαρχα πρότυπα πολιτικής συμπεριφοράς που οδήγησαν κάποιους άλλους «αδύναμους» σε χιλιάδες αυτοκτονίες;

Ποιος δεν γνωρίζει ότι τα «κανονιστικά πρότυπα» που δεν χωρούσαν τον Βαγγέλη Γιακουμάκη στον κόσμο των «κανονικών» συνδέονται ως συγκοινωνούντα δοχεία με εκείνα τα «κανονιστικά πρότυπα» που τη μια δεν χωρούν και εξοβελίζουν τον μελαμψό, τον μετανάστη, τον σκούρο, την άλλη εξοστρακίζουν τον άσχημο, την τρίτη καθιστούν αποσυνάγωγο τον οικονομικά κατεστραμμένο κοκ;

Η παράσταση των «κροκόδειλων που δακρύζουν» είναι σίγουρο ότι θα συνεχιστεί. Τους το επιτρέπει το στάτους μιας πολιτικής, οικονομικής, μιντιακής και τελικά κοινωνικής κυριαρχίας που επιτρέπει σε υπουργούς (σε υπουργούς!) να διαπομπεύουν κορίτσια και να κρεμάνε κοπέλες στα μανταλάκια σαν οροθετικές κι όμως να τη βγάζουν καθαρή!

Τους το επιτρέπει η απανθρωπιά μιας «δικαιοσύνης» που αθωώνει την εκμετάλλευση ακόμα κι όταν αυτή επιτίθεται με καραμπίνες εναντίον δούλων στη Μανωλάδα.

Τους το επιτρέπει η πολιτική ανοχή απέναντι σε καθίκια που γρονθοκοπούν γυναίκες ακόμα και σε τηλεοπτικά στούντιο…

Δίπλα στο θρήνο για το παιδί, στο θρήνο για το πώς μένει πραγματικά στο απυρόβλητο η αιτία που κατά τον Λοκ μετατρέπει τον άνθρωπο σε λύκο για τον άνθρωπο, απευθυνόμενοι στους «κροκόδειλους που δακρύζουν» μια κουβέντα έχουμε να πούμε, βροντοφωνάζοντας το δικό μας… «bullying»: «Σκασμός οι ρήτορες, πολύ μιλήσατε»!
Μπογιόπουλος «Ενικός»

Eκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας

Συναγωνίστριες, φίλες και φίλοι
womens-struggle-4.jpg
Οι Σύλλογοι Γυναικών Αργυρούπολις και Ελληνικού σας καλούν την Κυριακή
15 Μάρτη στο Α΄ΚΑΠΗ Αργυρούπολης (Αλεξιουπόλεως 27) και ώρα 6μ.μ. στην εκδήλωσή μας
με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας.
Ελάτε να τιμήσουμε μαζί τους αγώνες των γυναικών από το μακρυνό 1857 μέχρι σήμερα.
ΔΙΕΚΔΙΚΟΥΜΕ ΤΗ ΖΩΗ ΠΟΥ ΜΑΣ ΑΝΗΚΕΙ ΚΑΙ ΜΑΣ ΣΤΕΡΟΥΝ Ε.Ε. ΚΑΙ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ

Πρός τούς άντρες-συντρόφους μας..

Είμαι η γυναίκα.
Αν κάνετε άγαλμα τη γυναίκα της Κίνας
ποιός θα οργώσει τη γή;
Ποιός θα πορευτεί στο μέλλον;
Αν κάνετε άγαλμα
της Ινδίας τη γυναίκα
ποιός θα θερίσει τη γή;
Ποιός θα ταίσει τα δώδεκα παιδιά της;
Αν κάνετε άγαλμα
τη μορφή της Ηλέκτρας
ποιός θα βάλει φωτιά
στις αδικίες των ανθρώπων;
Αν κάνετε άγαλμα
τη γυναίκα -επονίτισσα
ποιός το ντουφέκι θα γεμίσει;
…Ξεκινώ απ’ της γής τα έγκατα.
Ανεβαίνω πόντο τον πόντο
στιγμή τη στιγμή
τη κλίμακα του αγώνα
και καλημέρα θα σου πω
στις λεωφόρους
ενός κόσμου που έρχεται!
…Βαδίζω δίπλα σου.
Ποτέ δεν μένω πίσω.
Σου απλώνω το χέρι,
σε γροθιά!
Μαζί θα σπείρουμε!
………Είμαι γυναίκα.
Ο άλλος άνθρωπος.
Ο ίδιος άνθρωπος.
Όρκος μου, να βγώ απ’ το περιθώριο των ταμπού της Ιστορίας..
Μαρία Δημητρούκα

8η Μάρτη – Για σένα γυναίκα

Για σένα γυναίκα

Του μεροκάματου, που αγωνιάς καθημερινά αν θα σε πληρώσει το αφεντικό σήμερα και αν θα έχεις δουλειά αύριο…
Του μικροχώραφου, που το σπέρνεις με κόπο για να φτωχοζείς και καρπίζει για να γεμίζουν άκοπα τα θησαυροφυλάκια της τράπεζας και ο κορβανάς του κάθε κερδοσκόπου…
Του φτωχομάγαζου, που ανασαίνεις με το βραχνά του αρπαχτικού πολυκαταστήματος…

Για σένα γυναίκα

Που βλέπεις διαρκώς τη ζωή σου να χειροτερεύει…

Η Μέρα της Γυναίκας

Δεν είναι ένα μπουκέτο λουλούδια μέσα στη μιζέρια της καθημερινότητάς σου…
Δεν είναι μια ακόμα κουβέντα στην τηλεόραση για το πόσο «ωραία» και «καλή» είσαι, όταν δεν θέλουν να σκέφτεσαι πόσο «υποτιμημένη» και «ανισότιμη» σε λογαριάζουν…
Δεν είναι ένα και μοναδικό βράδυ ομαδικού ξεφαντώματος που την άλλη κιόλας μέρα θα αντικατασταθεί από μια ανούσια ζωή μοναχικής απελπισίας…

Η 8 Μάρτη

Είναι μια φωνή που έρχεται από ένα μακρινό παρελθόν και κατευθύνεται σ’ ένα αισιόδοξο μέλλον!
Είναι η φωνή της φάντρας και της ράφτρας της Νέας Υόρκης του 1857, που σήκωσαν ανάστημα απέναντι στη βαρβαρότητα της εκμετάλλευσής τους, διεκδικώντας ίσο μισθό για την ίση δουλειά τους με τους άντρες συντρόφους τους, λιγότερες ώρες στο εξαντλητικό τους ωράριο, καλύτερες συνθήκες εργασίας μέσα στις άθλιες φάμπρικες όπου χόντραιναν με τον ιδρώτα, το αίμα και τη φτώχεια τους την κοιλιά και το πορτοφόλι του εργοδότη!
Είναι η φωνή της αγωνίστριας του εργατικού κινήματος Κλάρας Τσέτκιν και των σοσιαλιστριών της Συνδιάσκεψης στην Κοπεγχάγη του 1910, που τίμησαν τις ιστορικές διαδηλώσεις των αμερικανίδων εργατριών, αφιερώνοντας τη μέρα αυτή στις εργαζόμενες γυναίκες όλου του κόσμου και στον αγώνα τους!
Είναι η φωνή των 60 εργατριών του υφαντουργείου του Ρετσίνα, που έκαναν το 1892 την πρώτη γυναικεία απεργία στην Ελλάδα, όταν μειώθηκε το ισχνό μεροκάματό τους ενώ τ’ αφεντικά αποκτούσαν το πέμπτο εργοστάσιό τους!
Είναι η ματωμένη φωνή των καπνεργατριών του 1924, του 1926, του 1927, του 1936, που μήτε ο θάνατος δεν μπορεί να την κάνει να σωπάσει!

Είναι η δική σου φωνή!

Σήμερα, η δική σου φωνή μπορεί ν’ ακουστεί στα πέρατα του κόσμου!
Ένωσέ τη με τις εκατομμύρια άλλες φωνές των γυναικών που έχουν συμφέρον
να απαλλαγούν από την ταξική εκμετάλλευση κι από τη διπλή καταπίεσή τους.

• Σπάσε τις αλυσίδες του φόβου σου και διεκδίκησε τα δικαιώματά σου.
• Βγες από το μικρόκοσμο της κουζίνας σου, γιατί εκεί καμιά λύση στα προβλήματά σου δεν θα βρεθεί, ούτε για σένα ούτε για τα παιδιά σου.
• Πέταξε τους παραμορφωτικούς καθρέφτες κι απαλλάξου από την ψεύτικη εικόνα του εαυτού σου.
• Απόρριψε την πλάνη του «δε γίνεται τίποτα» και ξεφορτώσου τις αυταπάτες για λύσεις που τάχα υπάρχουν πέρα και έξω από σένα.

Αυτοί που σε εκμεταλλεύονται
έχουν συμφέρον από την απομόνωση και από την παραίτησή σου.

Για σένα γυναίκα

Του καθημερινού μόχθου, της φάμπρικας, του χωραφιού, του μικρομάγαζου, του θρανίου και του γραφείου, σε όποια φυλή κι αν ανήκεις, υπάρχει μόνο η λύση του καθημερινού, οργανωμένου και συλλογικού αγώνα ενάντια στο σύστημα που σε καταδυναστεύει, γιατί ο εχθρός σου δεν ορίζεται ούτε από το φύλο, ούτε από το χρώμα, ούτε από τη θρησκεία. Αντίπαλός σου είναι όποιος κερδίζει από τον ιδρώτα σου και νέμεται τον πλούτο που εσύ παράγεις χωρίς να του ανήκει, όποιο και αν είναι το φύλο του, όποια και αν είναι η φυλή του.

Για σένα γυναίκα

Που θέλεις να πάρεις την τύχη σου στα χέρια σου, υπάρχει ένας Σύλλογος ή μια Ομάδα της Ομοσπονδίας Γυναικών Ελλάδας στη γειτονιά ή στην περιοχή σου και σε περιμένει. Γνώρισε το ριζοσπαστικό μαχητικό γυναικείο κίνημα, πάρε μέρος στους αγώνες του, ενίσχυσε τις γραμμές του και πάλεψε μαζί μας για το ψωμί και για τα τριαντάφυλλα…

Τριαντάφυλλα χωρίς ψωμί είναι ουτοπία – ψωμί χωρίς τριαντάφυλλα είναι μαρασμός

Παγκόσμια ημέρα κατά του καρκίνου

Κάθε χρόνο και χειρότερα για τους καρκινοπαθείς
Με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Μέρα κατά του Καρκίνου, παραθέτουμε ορισμένα αποκαλυπτικά στοιχεία, ενδεικτικά της τεράστιας απόστασης που υπάρχει ανάμεσα στις υπηρεσίες που παρέχει το εμπορευματοποιημένο σύστημα της Υγείας και τις οξυμένες λαϊκές ανάγκες: Το κύριο μηχάνημα ακτινοθεραπείας είναι ο Γραμμικός Επιταχυντής (ΓΕ). Στο ΕΣΥ λειτουργούν 24 μηχανήματα ακτινοθεραπείας (ΓΕ). Λιγότεροι από τους μισούς ΓΕ διαθέτουν υψηλή ενέργεια. Ο πενιχρός αυτός εξοπλισμός σαφέστατα δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες των περίπου 11 εκ. Ελλήνων. Η αναλογία ΓΕ ανά εκατομμύριο πληθυσμού στην Αμερική είναι 8,3 και στην Ευρώπη είναι 7,5 ΓΕ. Η αναλογία στην Ελλάδα είναι 2,2 γραμμικοί επιταχυντές ανά ένα εκατομμύριο πληθυσμού.
Αλλά και τα πιο σύγχρονα μηχανήματα (Γραμμικοί Επιταχυντές) αρχίζουν να βγαίνουν εκτός λειτουργίας, καθώς περίπου τα μισά λειτουργούν ασταμάτητα από 10 έως και 26 χρόνια. Σημειώνεται πως ύστερα από 10 χρόνια, η τεχνολογία των γραμμικών επιταχυντών θεωρείται ξεπερασμένη, ενώ στη 15ετία τα μηχανήματα πρέπει να αποσύρονται. Tα μηχανήματα ακτινοθεραπείας (Γραμμικοί Επιταχυντές) που υπάρχουν στο δημόσιο τομέα μπορούν να καλύψουν αξιοπρεπώς το 35% – 40% των ασθενών που χρειάζονται ακτινοθεραπεία. Η αναμονή σε κάποια νοσοκομεία ξεπερνά τους τέσσερις μήνες.
Μία ακόμη προηγμένη μέθοδος, η ΙΜRΤ, φαίνεται να αποτελεί καλύτερη επιλογή σε σχέση με την τεχνολογία του παρελθόντος, καθώς το αποτέλεσμα είναι πολύ πιο στοχευόμενο σε σχέση με την κλασική θεραπεία – η ακτινοβολία εκπέμπεται σε πολλαπλά πεδία, στοχεύει όμως με μεγαλύτερη ακρίβεια (2 χιλιοστά), ενώ ο χρόνος χρήσης ακτινοβολίας περιορίζεται μόλις στα 5-10 λεπτά κάθε φορά. Στη χώρα μας όμως, η ΙΜRΤ ακτινοθεραπεία συναντάται μόνον σε ιδιωτικά θεραπευτικά κέντρα.
Ο ΕΟΠΥΥ καλύπτει τη θεραπεία τού ασθενούς σε ιδιωτικό θεραπευτήριο, εκτός από την αμοιβή του γιατρού, με αποτέλεσμα το κόστος να κυμαίνεται από 300 έως 2.000 ευρώ. Παράλληλα, ο «υγιής» επιχειρηματικός όμιλος ζητά ένα έξτρα ποσόν, επικαλούμενος τις καθυστερήσεις του Οργανισμού για την εξόφληση των θεραπειών και τις συνέπειες των rebate (κλιμακούμενη επιστροφή ανάλογα με τον τζίρο) και claw back (μηχανισμός αυτόματων επιστροφών σε περίπτωση υπέρβασης).
Ενώ έχουμε αύξηση του πληθυσμού που νοσεί, ταυτόχρονα γίνεται υποβάθμιση των δημόσιων δομών και περικοπές στις παροχές. Ολο και περισσότεροι αποκλείονται από τις υπηρεσίες Υγείας και όλα αυτά για να δοθεί ζεστό χρήμα και πελατεία σε κλινικές, ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα και φαρμακοβιομήχανους. Ενα μεγάλο κομμάτι των ασθενών δεν εξετάζεται σύμφωνα με τη σύγχρονη επιστημονική γνώση, για να μπορέσει να διαγνωστεί με ακρίβεια η νόσος από την οποία πάσχει και άρα να του δοθεί η κατάλληλη θεραπεία. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ελλιπή διάγνωση, άρα και ελλιπή θεραπευτικό χειρισμό.
Σε ό,τι αφορά την πρόληψη, ούτε κουβέντα να γίνεται. Γιατί η πρόληψη βασίζεται καθαρά σε εξετάσεις που πρέπει να είναι ακριβείς, να γίνονται στην ώρα τους και σε τακτά χρονικά διαστήματα. Η αναμονή των καρκινοπαθών ασθενών για εξέταση και θεραπεία είναι απαράδεκτα μεγάλη. Αναφέρουμε μόνο ότι ο χρόνος αναμονής για ραντεβού στα εξωτερικά ιατρεία, που πλασματικά παρουσιάζεται στους δύο μήνες, στην πραγματικότητα είναι πάνω από 3 – 6 μήνες. Αντίστοιχα, ο χρόνος αναμονής για ακτινοθεραπείες φτάνει τους 2 – 3 μήνες. Η έλλειψη φαρμάκων και υλικών συμπληρώνει την καθημερινή αναμονή των ασθενών για χημειοθεραπεία στην Κλινική Ημέρας που ξεπερνάει τις 6 – 7 ώρες. Ερχονται λίγο πριν πεθάνουν.
Τα ακριβά φάρμακα, όπως είναι τα αντικαρκινικά, έχουν πατέντα και επιτρέπεται μόνο σε μια εταιρεία να τα παράξει. Κοστίζουν εκατοντάδες ή και χιλιάδες ευρώ το σκεύασμα. Αν η εταιρεία ζητήσει αμέσως τα χρήματα και το νοσοκομείο δεν έχει να τα δώσει, επειδή δεν δίνει το κράτος, τότε απλά δε φέρνει το φάρμακο. Ο ασθενής θα πρέπει να τα βάλει από την τσέπη του. Οι ταξικές δυνάμεις είναι σε ετοιμότητα, χωρίς καμιά ανοχή και αναμονή απέναντι στην εμπορευματοποίηση της Υγείας και τα κέρδη των «υγιών» επιχειρηματιών, που λέει ότι θα υπηρετήσει και η νέα κυβέρνηση. Δίνουμε τη μάχη με κριτήριο ότι οι υπηρεσίες Υγείας πρέπει να αποτελούν κατοχυρωμένο λαϊκό δικαίωμα, με αποκλειστικά κρατική ευθύνη και όχι εμπόρευμα ή φιλανθρωπία.

Νίκος ΜΠΟΥΝΤΟΥΡΟΓΛΟΥ
Ογκολόγος – Ακτινοθεραπευτής στο Νοσοκομείο Μεταξά. Μέλος του ΠΑΜΕ Υγείας – Πρόνοιας

ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΛΟΥΝΤΕΜΗΣ Εζησε και δημιούργησε με ακούραστο πείσμα, με πάθος και ελπίδα 38 χρόνια από το θάνατο του αγωνιστή λογοτέχνη

Ο βόγκος του «ακούμπησε στο στήθος μας». Ο Μενέλαος Λουντέμης, αγωνίστηκε για όλα τα πανανθρώπινα ιδανικά. Το έργο του αποτελεί ραψωδία αναστάσιμη των ανθρώπων που αγωνίζονται για το «όραμα». Η «πένα» του, με αμεσότητα, λυρισμό, δύναμη και ρεαλισμό ακουμπά τις καρδιές μας και ενεργοποιεί τη σκέψη. Στις 22 Γενάρη συμπληρώθηκαν 38 χρόνια από το θάνατο του πολυγραφότατου, του πιο πολυδιαβασμένου Ελληνα συγγραφέα μετά τον Νίκο Καζαντζάκη, τον επονομαζόμενο και Μαξίμ Γκόργκι της Ελλάδας.
Η οικογένειά του που ήταν εύπορη, αλλά έχασε τα πάντα στον Μεγάλο Ξεριζωμό, εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα, αρχικά στην Αίγινα, ύστερα στην Εδεσσα και τελικά στο χωριό Εξαπλάτανος της Πέλλας όπου έζησε από το 1923 μέχρι το 1932 που έφυγε για την Κοζάνη. Ετσι, αναγκάστηκε από τα νεανικά του χρόνια να εργαστεί σκληρά ως λαντζέρης, λούστρος, ψάλτης, επιστάτης στα έργα του Γαλλικού Ποταμού. Η στράτευσή του και η πολιτική δράση μέσα από τις γραμμές του ΚΚΕ τού στοίχισε την αποβολή του απ’ όλα τα γυμνάσια της χώρας.
Ετσι ακολουθώντας τον Μέλιο του («Ενα παιδί μετράει τ’ άστρα») θα μετράμε πάντα τα άστρα όπως εκείνος μετράει τα όνειρά του, με αγωνία, προσδοκίες και αγάπη για τη ζωή. Θα φτάσουμε μαζί του στη μεγάλη πολιτεία, εκεί που βρίσκεται το σχολείο, η πραγματοποίηση του μεγάλου ονείρου. Ποτέ πριν δεν είχε πάει σε σχολείο… και τώρα το Γυμνάσιο φάνταζε στην καρδιά του σαν το ωραιότερο του κόσμου μέρος:
«-Κι άλλοτε, κύριε γυμνασιάρχα, μου κλείσατε το δρόμο και λυπάμαι που δε μ’ αφήνετε να το ξεχάσω. Ξέρω ότι μισείτε τη φτώχεια. Οτι περιφρονείτε την κακοτυχιά των άλλων, ότι αποστρέφεστε την ορφάνια. Ξέρω ότι τα γράμματα τα πουλάτε μόνο σε κείνους, που τα πληρώνουν ακριβά. Μα – σας ρωτώ – ξέρετε κανέναν, που να τα ‘χει πληρώσει ακριβότερα από μένα; Ορίστε τα «βιβλία» μου, κύριε γυμνασιάρχα. Τα καταθέτω στην έδρα. Είναι όλα κι όλα αυτό το τετράδιο. Σας το αφιερώνω. Για να σας θυμίζει ένα άρρωστο, άστεγο και καταδιωγμένο παιδί, και την απάνθρωπη στάση που του δείξατε. Χαίρετε»!
Δικάζεται για εσχάτη προδοσία
Στα Ελληνικά Γράμματα εμφανίσθηκε πολύ νωρίς, το 1927, με δημοσιεύσεις ποιημάτων του σε εφημερίδες της Εδεσσας. Το 1930 ποιήματα και διηγήματά του δημοσιεύτηκαν στο λογοτεχνικό περιοδικό «Νέα Εστία», ενώ το 1934 υπογράφει για πρώτη φορά ως Μενέλαος Λουντέμης στο διήγημά του «Μια νύχτα με πολλά φώτα κάτω από μια πόλη με πολλά αστέρια». Φθάνοντας μετά από οδύσσεια μετακινήσεων στην Αθήνα, συνδέθηκε στενά με τους Κώστα Βάρναλη, Αγγελο Σικελιανό και Μιλτιάδη Μαλακάση, ενώ ο καθηγητής της Φιλοσοφικής Νίκος Βέης τον βοήθησε να παρακολουθήσει μαθήματα ως ακροατής. Το 1938 ήταν ήδη φτασμένος συγγραφέας.
Στην Κατοχή, οργανώθηκε στο ΕΑΜ και διετέλεσε Γραμματέας της Οργάνωσης Διανοουμένων. Κατά τον Εμφύλιο συλλαμβάνεται για τα «φρονήματα», δικάζεται για εσχάτη προδοσία και καταδικάζεται σε θάνατο. Το 1947 ο Λουντέμης συλλαμβάνεται και εξορίζεται στη Μακρόνησο, ενώ η γυναίκα του Εμυ με την τρίχρονη κόρη τους Μυρτώ εξορίζεται στη Χίο και μετά στο Τρίκερι. Από την εξορία, ο Λουντέμης γράφει:
(Η Μυρτώ ανεβαίνει τριών χρονών στο Γολγοθά) Αντίο μητερούλα, μητερούλα της Μυρτώς, και των χεριών μου. Με το γήινο βρέφος στην αγκαλιά, που μπήκε στο μαρτύριο. Τριάντα χρόνια μικρότερο απ’ τον Χριστό, Αντίο … Τώρα μας χωρίζουν οι ουρανοί. Αγρύπνιες ιδρωμένες και ατέλειωτες. Κι ένας κόσμος τρομαγμένος που κρυώνει – κρυώνει κάτω απ’ τον βοριά και τα σίδερα).
Το 1956 τον μετέφεραν στην Αθήνα από τον τόπο εξορίας του για να δικαστεί, επειδή, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, στο βιβλίο του «Βουρκωμένες μέρες» υπάρχουν «….προπαρασκευαστικές πράξεις εσχάτης προδοσίας….». Στη δίκη που έγινε με τον εμφυλιοπολεμικό νόμο 509/47, οι μάρτυρες υποστήριξαν ότι το βιβλίο του «προπαγανδίζει τας πολιτικάς του ιδέας, θίγει την έννοια του κράτους, κλονίζει την εμπιστοσύνη του λαού στη Δικαιοσύνη, καλλιεργεί το μίσος».
Επιφανείς πνευματικές προσωπικότητες έσπευσαν να τον υπερασπιστούν (Αγις Θέρος, Γιώργος Θεοτοκάς, Κώστας Βάρναλης, Στράτης Δούκας, Ασημάκης Πανσέληνος, Κώστας Κοτζιάς). Αφού διαβάστηκε το κατηγορητήριο, ερωτώμενος από τον πρόεδρο περί της ενοχής του απαντά: «Ναι, είμαι ένοχος. Οχι όμως γι’ αυτά που έγραψα, αλλά γι’ αυτά που δεν έγραψα και ακριβώς γιατί δεν τα έγραψα. Κατηγορούμαι ότι έγραψα για τους απλούς ανθρώπους, για τους ανθρώπους του μόχθου, για τους φτωχούς. Μα για ποιους έπρεπε να γράψω; Εγώ αυτούς γνώρισα, αυτούς αγάπησα, μαζί τους μοιράστηκα και τις χαρές και τις πίκρες μου. Δίπλα τους γεύτηκα κι εγώ την πίκρα της εκμετάλλευσης και της κοινωνικής αδικίας και ήταν οι μόνοι που μου συμπαραστάθηκαν. Γι’ αυτό και αισθάνομαι φταίχτης που δεν έγραψα όσα έπρεπε να γράψω γι’ αυτούς». Οταν φτάνει να περιγράψει το δράμα του παιδιού και της γυναίκας του ο πρόεδρος παρατηρεί: «Αν πράγματι νιώθεις στοργή για το παιδί και τη γυναίκα σου, θα ‘πρεπε να ‘χεις κάνει δήλωση αποκήρυξης του ΚΚΕ». Και ο Λουντέμης απαντά: «Χρειάστηκαν εκατομμύρια χρόνια για να γίνουν τα τέσσερα πόδια δύο. Δεν θα τα κάμω πάλι τέσσερα εγώ». Αλλωστε, το γράφει και στο «Ενα παιδί μετράει τ’ άστρα»: «Ζωντανός θα πει περήφανος»!
Αυτοεξορία και απώλεια ελληνικής ιθαγένειας
Μετά τη δίκη και την απαγόρευση κυκλοφορίας των βιβλίων του το κλίμα ήταν βαρύ για τον Λουντέμη. Γι’ αυτό αναγκάζεται να πάρει το δρόμο της αυτοεξορίας και της πολιτικής προσφυγιάς, το 1959, αφαιρώντας του μάλιστα την ελληνική ιθαγένεια η τότε ελληνική κυβέρνηση. Ο λόγος; Επειδή παραβρέθηκε στα εγκαίνια του ναζιστικού στρατοπέδου συγκέντρωσης Μπούχενβαλτ και μίλησε ζητώντας να εξαφανιστούν από το πρόσωπο της Γης όλοι οι τόποι ομαδικής εξόντωσης. «Η καλύτερη τιμή για την ανθρωπότητα», είπε, «θα ήταν να μην εγκαινιάζει τέτοια μνημεία. Βρισκόμαστε τούτη τη στιγμή σε μια μητρόπολη των στρατοπέδων. Μα υπάρχουν και οι αποικίες… Ερχομαι από μία απ’ αυτές. Βρίσκεται στο Αιγαίο και λέγεται Αη-Στράτης».
Στην εφημερίδα «Μακεδονία», στις 07/05/1959 και με τίτλο «Συνεχίζονται οι διενέξεις των εις το παραπέτασμα καταφυγόντων συμμοριτών», δίνεται η πληροφορία πως από τον Μάρτη του 1959 έφτασε στην Οστράβα της Τσεχοσλοβακίας και ο Μενέλαος Λουντέμης που μίλησε στους πολιτικούς εξόριστους: «[…] Εξ άλλου – κατά τους επαναπατρισθέντας πάντοτε- προ διμήνου αφίχθη επίσης εις Οστράβαν και ο γνωστός κομμουνιστής λογοτέχνης Μενέλαος Λουντέμης, ο οποίος, ομιλήσας προς τους συγκεντρωθέντας Ελληνας συμμορίτας, κατεφέρθη δριμύτατα εναντίον των επαναπατριζομένων διά τους οποίους είπεν ότι μόλις φθάσουν εις την Ελλάδα σπεύδουν να ενισχύσουν τον εναντίον του Κ.Κ.Ε. αγώνα και επιφέρουν μεγίστην ζημίαν εις το έργον της Ε.Δ.Α. Αμεσον αποτέλεσμα της ομιλίας αυτής του Λουντέμη ήτο ν’ αρχίση ασκουμένη έντονος τρομοκρατία εις βάρος παντός εκδηλούντος πρόθεσιν επαναπατρισμού».
Στη Ρουμανία συνεχίζει το συγγραφικό του έργο, αλλά νοσταλγεί πάντα την Ελλάδα. Μετά τη μεταπολίτευση και μετά από μεγάλες περιπέτειες ανακτά την ελληνική ιθαγένεια και επιστρέφει το 1976. Δεν πρόλαβε να χαρεί για την επάνοδό του και στις 22 Γενάρη 1977 πεθαίνει από καρδιακή προσβολή και ενταφιάζεται στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών.
«Η Επανάσταση κοίταξε το παιδί της στα μάτια»
Ο Μενέλαος Λουντέμης ανήκει στους λογοτέχνες που στράφηκαν προς τον κοινωνικό ρεαλισμό. Οπως ο ίδιος υποστήριζε, δεν τον ενδιέφερε η Τέχνη, αλλά η καταγραφή της πραγματικότητας και η κατάδειξη της κοινωνικής ανισότητας… Για την Οχτωβριανή Επανάσταση έγραψε στη συλλογή του «Κραυγή στα πέρατα»: «Είδα το Λένιν. Τον είδα να τρέχει χέρι – χέρι με τη ζωή. Να σπρώχνει κατά τον ανήφορο, με τον ώμο, την Ιστορία. Τον είδα να λαχανιάζει και να βιάζεται. Γιατί όλα τότε ήταν βιαστικά. Ολα. Οι ώρες, οι σελίδες, οι στιγμές. «Σήμερα νωρίς – αύριο θα ‘ν’ αργά». Η Επανάσταση κοίταξε το παιδί της στα μάτια. Ναι. Ηταν καιρός. Το φώναξε κι η «Αβρόρα» από το ποτάμι. Ηταν καιρός. Θολός σιγόψελνε δίπλα της κι ο Νέβας. Τον ακολούθησαν σιγοψέλνοντας και τα κανάλια. Ηταν καιρός. Η πόλη σώπαινε πνιγμένη στα σκότη. Και μόνο το «Σμόλνυ» έφεγγε. Μόνο το «Σμόλνυ» έφεγγε σαν φανάρι. Για να δείξει στο μέλλον να περάσει»».
Πηγές:
Δημοσιεύματα στον «Ριζοσπάστη». Εφημ. «Μακεδονία», 07/05/1959, σελ. 3. Εκπομπή του Δαυίδ Ναχμίας, εκπομπή «Ιχνηλάτες» αφιερωμένη στον Μενέλαο Λουντέμη, που προβλήθηκε το 2002 στη ΝΕΤ, Διεύθυνση Ειδήσεων – Τμήμα Αρχείου της ΕΡΤ. Λογοτεχνικό αφιέρωμα Δημήτρη Δαμασκηνού.

Σοφία ΑΔΑΜΙΔΟΥ (Rizospastis)

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΥΝΟΣ εφυγε σαν σημερα το 1943 αλλα η σκεψη του ειναι ζωντανη!

Ένα συγκλονιστικο γραμμα του τον Δεκεμβρη του 1932 που ειναι τοσο επικαιρο!!! Γυρίσαμε στο 1932?

«Μέσα σ’ αυτή τη φοβερή στιγμή της παγκόσμιας κρίσης πλήθυνε το κακό, που ήτανε πάντα πολύ, μεγάλωσε η αθλιότητα των απαθλιωμένων
ανθρώπων. Ο εργάτης, ο φτωχός αγρότης, ο μικροεπαγγελματίας, ο υπάλληλος ζούνε μέσα σε μια αδιάκοπη αγωνία. Από τη μια βλέπουνε το
πενιχρό τους μεροδούλι να γίνεται κάθε μέρα λιγότερο , τη στιγμή που όλα ακριβαίνουν, ή βλέπουνε τα λιγοστά προιόντα του ολόχρονου
μόχθου τους να μένουν απούλητα ή να πουλιούνται σε τιμές εξευτελιστικές. Από την άλλη, κάθε μέρα κρούει την πόρτα τους το σκιάχτρο της
αναδουλιάς με τη συντρόφισσά της , την πείνα. Και σ’ όσα σπίτια μπει μέσα το μεγάλο κακό ρημάζουνε πια.
Άγριος πόλεμος κοινωνικός έχει ξεσπάσει και οι πεινασμένοι διεκδικώντας τα πιο απλά δικαιώματά τους στη ζωή, γίνονται θύματα κι από τούτη
την πλευρά. Μα απ’ όλους τους κυνηγημένους και τους απόκληρους τα τραγικότερα θύματα είναι τα παιδιά. Τοπαιδί του προλετάριου, το παιδί
του φτωχού αγρότη, το εργαζόμενο παιδί, το παιδί του βιοπαλαιστή ήτανε πάντα σε θέση σκληρή και μειονεκτική. Μα τώρα έγινε πια η μοίρα
του αβάσταχτη. Η φτωχή μάνα, που είναι υποχρεωμένη να δουλέβει από την αυγή ως τη νύχτα μακριά από το σπίτι της, αφήνει τα παιδιά της
ολημερίς στο έλεος του δρόμου., του διαβάτη και της γειτόνισσας, τ’ αφήνει να κυλιούνται στη λάσπη και στο χώμα για να τους φέρει το
βράδυ λίγο ψωμί, χωρίς να προφταίνει και χωρίς να μπορεί ούτε μια ματιά να τους ρίξει, σκοτωμένη καθώς είναι από την κούραση.
Κι αν η μάνα μένει στο σπίτι, πού να προφτάσει ο πατέρας ν’ αντικρίσει το έξοδο για τα παιδιά με το μικρό του μεροκάματο. Κι αν δεν έχει
δουλειά ούτε η μάνα ούτε ο πατέρας,γιατί είναι άνεργος ή απεργός; Ξυπολυσιά και αρρώστια και πείνα και κρύο και ακαθαρσία και αμορφωσιά
και βούρκος και βάσανα σωματικά και κόλαση ψυχική, είναι η μοίρα των φτωχών παιδιών. Διπλή και τριπλή εκμετάλλεψη, ξύλο και εξαθλίωση
και εξαχρείωση γεμάτη είναι η ζωή του εργαζόμενου παιδιού. Το πικρότερο κατακάθι της προλεταριακής δυστυχίας αυτά το πίνουν, το
μαρτυρικό στεφάνι αυτά το φορούν. Τα φτωχά παιδιά είναι των σκλάβων οι σκλάβοι, των πεινασμένων οι πεινασμένοι, των παγωμένων οι
παγωμένοι, των άρρωστων οι άρρωστοι, των απόκληρων οι απόκληροι. Αυτά μπαίνουνε στην κόλαση με το πρώτο αντίκρισμα της ζωής. Την
ηλικία της χαράς, της ξενοιασιάς και του γέλιου αυτά δεν τη γνωρίζουν.
Απέναντι στην απέραντη τούτη τραγωδία, που πλημμυρίζει τα σκοτεινά υπόγεια και τις υγρές αυλές μέσα στις πολιτείες, τα χαμόσπιτα των
συνοικισμών και τις καλύβες της αγροτιάς σ’ όλη τη χώρα, η βοήθεια που η επίσημη και ιδιωτική φιλανθρωπία καταπιάνεται να δώσει δεν είναι
ούτε σα σταγόνα νερού σε φλογισμένο καμίνι. Τα ελατήριά της άλλως τε δεν είναι καθαρά. Για να υπάρχει της χρειάζεται να υπάρχουνε
θύματα. Ο φτωχός εργαζόμενος λαός που είναι το θύμα, και τα παιδιά που είναι διπλά θύματα, πρέπει να ζητήσουνε και να βρούνε τη βοήθεια
και την απολύτρωση από τον ίδιο τον εαυτό τους.
Δεν πρέπει να περιμένουν τη σωτηρία τους από την άλλη πλευρά. Και του πιο αδύνατου η δύναμη διπλασιάζεται, όταν ενώσει τη λιγοστή του
μπόρεση με την προσπάθεια των συντρόφων του. Όταν ο εργάτης , ο αγρότης, ο φτωχός εργαζόμενος λαός νιώσει μιαν ολοκληρωτική
αλληλεγγύη να τον ενώνει με όλους τους συντρόφους του στη δυστυχία και μέσα στα σύνορα της χώρας κι όξω απ’ αυτή σ’ όλες τις χώρες
της γης, και όταν κινηθεί ομόψυχα και ολόψυχα να βοηθήσει τον εαυτό του και τους άλλους, τότε θα βρει το δρόμο της ανακούφισης και της
σωτηρίας. Αλληλεγγύη των δυστυχισμένων! Να το σύνθημα μιας καινούργιας δράσης, που μπορεί να φέρει τα πιο χειροπιαστά αποτελέσματα.
Αλληλεγγύη οργανωμένη , ενεργητική ζωντανή, θετική και έμπραχτη, είναι ο πρώτος όρος της σωτηρίας.
Η εργατική τάξη, το πιο συνειδητό και το πιο οργανωμένο κομμάτι του εργαζόμενου λαού, πρέπει να βαδίσει πρώτη το δρόμο αυτό στην
ολότητά της , απάνω από τα κόμματα και κάθε πολιτική διαίρεση.
Αλληλεγγύη και ενότητα. Και μαζί με τον εργαζόμενο φτωχό λαό πρέπει να βαδίσουν όσοι νιώθουν τον εαυτό τους αλληλέγγυο με κείνους,
που αγωνίζονται για την απολύτρωση , όσοι νιώθουν και όσοι πονούν. Ελάτε να βοηθήσουμε τα παιδιά! Ελάτε να οργανώσουμε την
αλληλεγγύη σε τούτο τον τομέα. Να βοηθήσουμε το ξύπνημα και τη συνειδητοποίηση της αλληλεγγύης, να βοηθήσουμε να φανερωθεί
έμπραχτα στο πρόβλημα του φτωχού παιδιού. Η αλληλεγγύη των εργαζομένων κάνει θάματα. Μα και το πιο μικρό βήμα που μπορεί να γίνει
απάνω σε τούτο το σωστό δρόμο, θα έχει τεράστια σημασία. Γιατί θα ξυπνήσει τη συνείδηση του σκοτεινού δρόμου σε χιλιάδες χιλιάδων
ανθρώπους. Όσοι μπορούν , όσοι θέλουν , όσοι νιώθουν , ας κινηθούν. Τώρα είναι η στιγμή. Κάθε μέρα που περνάει θέτει τα προβλήματα
οξύτερα και επιταχτικότερα. Ο αγώνας για τα δικαιώματα του παιδιού του εργαζόμενου λαού είναι ένας ευγενικός αγώνας.
Άς έρθουνε μαζί μας, όσοι θέλουνε να προσφέρουνε και τις πιο μικρές υπηρεσίες στο μεγάλο τούτο έργο. Η βοήθειά τους θα είναι πολύτιμη.
Μια οργανωτική επιτροπή πρέπει να πάρει στα χέρια της το ζήτημα αμέσως. Μια εντατική δουλειά πρέπει ν’ αρχίσει, που θα ξυπνήσει, θα
φωτίσει θα κινητοποιήσει μάζες και που πριν απ’ όλα θα διοργανώσει έμπραχτη αλληλεγγύη , θα δώσει άμεση βοήθεια για το παιδί.
Ας γράψουνε σε μένα, όσοι επιθυμούν να συνεργασούν στην «Παιδική Βοήθεια»
Αθήνα Δεκέμβρης 1932
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ

Βάρναλης (στη μνήμη τού Δασκάλου)

Απόσπασμα απο την » Αληθινή απολογία του Σωκράτη » του Κ. Βάρναλη

» Λέφτεροι πολίτες! Αφτός ο τόπος, κι άν ακόμα βρισκότανε στη Σκυθία , όπου σπάνια ξεμυτίζει ο γήλιος ανάμεσ’ απο μάβρα σύνεφα και πάνου σ’ άλιωτα χιόνια , πάλε θα τανε ο καλύτερος απ’ όλους, γιατί το θέλ’ η καρδιά σας. Είναι η πατρίδα. Δικιά σας η πατρίδα , μα τίποτα δικό σας μέσα σ’ αφτήνε : χωράφια και παλάτια , καράβια και χρήμα, θεοί κ’ εξουσία , σκέψη και θέληση –όλα ξένα ! Λιγοστοί σας έχετε τόσο μέρος , όσο να τρυπώνετε ζωντανοί και να θάβεστε πεθαμένοι και τόση λεφτεριά , όσο να κάνετε τη φυσική σας ανάγκη στη ρεματιά, όταν δε σας βλέπει ο χωροφύλακας… Και όταν βυθίζετε το μάτι σας πέρα απο το γαλάζιο πέλαγος , όπου πάνε κ’ έρχονται καϊκια και φρεγάδες κουβαλώντας απο το στόμα του Νείλου κι απ’ τον Κιμμέριο Βόσπορο κι απ’ τις Ηρακλείδες στήλες σιτάρι , χάλκωμα, μετάξι και γυναίκες, περηφανέβεστε, πως είναι δικά σας, γιατί είναι «εθνικά!» Και κανένας δε συλλογάται , πως όλα τ’ αγαθά μαζέβονται σε λίγα χέρια. Ατζέμηδες, Μοραϊτες, Θηβαίοι και Κορθιανοί σας σκοτώνουνε μια φορά οι ξένοι’ με τα χέρια τ’ αδερφικά σας σφίγγουνε το καρύδι του λαρυγγιού σ’ όλη σας τη ζωή και σας δολοφονούνε κάθε μέρα. Όχι μονάχα τίποτα δικό σας γύρα, μα κι όλος ο εαφτός σας κ’ η ψυχή σας είναι δικά τους» .

Γράφτηκε το 1931

Ημερίδα της ΟΓΕ για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας

Την Τετάρτη , 10 του μηνός και ώρα 17:οο στο Αρεταίειο Νοσοκομείο.
Ας μην αφήσουμε άλλο την υγεία μας να γίνεται εμπόρευμα στα χέρια των κερδοσκόπων και των μαριονετών τους.
Προσκληση στην Ημερίδα της ΟΓΕ